Toeristendagje Pretoria

Gisteren zagen we op het weerbericht dat het 33 graden zou worden vandaag, dus toen we naar stad gingen waren we zomers gekleed: korte broek, sandalen en iets leuks op het hoofd. Rugzak met een fles water mee, en natuurlijk de camera met extra batterijen. Omdat we niet konden vinden hoe de bussen hier rijden, en we het voor ons te gevaarlijk vinden om met de auto in de onbekende stad te rijden, besloten we te gaan lopen. In de Lonely Planet stonden twee kaartjes die net genoeg informatie gaven. Na een uur en een kwartier prettig wandelen kwamen we, verwelkomd door talrijke voorzichtig bloeiende jacarandabomen, op Church Square aan, het plein waarop in het midden vroeger een kerk stond.

Aan dat plein was het Tourist Information Centre gevestigd en vol hoop op een busboekje, een goede kaart van Pretoria en veel nuttige informatie stapten we naar binnen. Achter een balie zat een zwarte dame onderuitgezakt in een stoel. Toen we vroegen naar een kaart, wees ze zonder iets te zeggen naar een ruimte naast haar. Dank je wel. In die ruimte stonden wat stoelen en een paar zwarte pilaren waar foldertjes op lagen. Een paar foldertjes. Hadden we eigenlijk niets aan… Welkom in Pretoria, één van de hoofdsteden van het land! Maar wij weten onze weg natuurlijk ook zelf wel te vinden. We dronken een kopje koffie in Cafe Riche, en begaven ons weer op Church Square. Daar staat een groot standbeeld van Paul Kruger en rondom dat plein zijn mooie gebouwen.

Standbeeld Kruger

We vonden er ook een businlichtenbureautje en konden een tijdenboekje kopen. Daarin staat de route vermeldt die de bus rijdt (de straatnamen) en de vertrektijden van beide eindpunten. Dus niet de tijden op de route onderweg! We komen er inmiddels wel achter dat Nederland een tot in de puntjes verzorgd openbaar vervoer netwerk heeft.
Wij waren echt de enige blanken op het drukke plein, en het voelde heel raar om foto’s te maken. Toeristen lijken niet echt welkom en blanken ook niet. De zwarte mensen in dit deel van Afrika zijn niet de goedlachse, vriendelijke Afrikanen die wij in ons beeld hebben, maar er gaat een soort dreigende arrogantie van uit. Alsof een verkeerde blik, een verkeerd gebaar of woord van onze kant een bom kan laten ontploffen. Alsof wij helemaal het recht niet hebben om als blanke buitenlanders in hun stad rond te lopen. Pretoria is vernoemd naar een beroemde Voortrekker, Andries Pretorius. Zijn zoon, de eerste president van de Zuid Afrikaansche Republiek, heeft de stad gesticht. Inmiddels heeft de regering de naam veranderd in Tshwane, wat “wij zijn gelijk” betekent. Alhoewel we ook de vertaling “klein aapje” zijn tegengekomen. Maar dat kan mooi samen gaan. Ook de straatnamen van helden uit het verleden worden veranderd, en wie weet komt het nog eens zover dat ook het standbeeld van Kruger verwijderd gaat worden. De blanke mensen in Pretoria blijven echter strak vasthouden aan “hun” naam van de stad. Het is dus niet vreemd dat er veel speelt, veel meer dan wij kunnen begrijpen.
We liepen wat door de winkelstraten, wenden langzamerhand aan het ritme van de stad, de stoplichten, de mensen, kochten veel beltegoed voor de komende maanden wat in een heleboel couponnetjes van 50 rand (ongeveer 5 euro) gegeven werd, en besloten naar het Paul Krugerhuis te lopen. Dat is het huis (geen statig gebouw, geen paleis) waar de president woonde en zijn gasten ontving. Een paar meubels zijn origineel en de rest is in dezelfde stijl bijgekocht. We zagen dat hij ook aan het eind van zijn leven, toen het te gevaarlijk was om in Zuid-Afrika te blijven, in Nederland geweest is. Onder andere in Utrecht, en Kampen!

Jacarandaboom bij het museum

Om weer terug te komen naar onze straat namen we een taxi, want de bussen gingen maar tot twee uur ’s middags, en we zijn volgens ons vreselijk afgezet. In elk geval: we zijn ergens afgezet, na een korte rit van 7 minuten. Toen we toch nog een fooi gaven kreeg we ineens een aantal keer “God bless you” te horen :-)
Morgen hopen we met mensen buiten Pretoria mee te gaan naar de kerk (voor Simon: de Evangelies Gereformeerde Kerk in de wijk 'Wonderboom', voorganger: ds. Johan Botha), en volgende week hoopt Jannet in het ziekenhuis te kunnen gaan kijken. Daarvoor moeten we vanavond maar eens wat rond bellen.

Voor meer foto's uit Pretoria: http://picasaweb.google.com/gcvanvalen/ZuidAfrikaPretoria

Foto-update van Koppies

Bij gebrek aan uploadsnelheid, zie ons Picasa-album:
http://picasaweb.google.com/gcvanvalen/ZuidAfrikaKoppies.

Aangeland in Pretoria

Vanmorgen om 4.50 opgestaan, om om 5.15 te vertrekken. Etienne reed ons in zijn Opel naar Pretoria toe. Pretoria is de bestuurlijke hoofdstad van Zuid-Afrika, en ligt 56 km noordelijk van Johannesburg. Koppies ligt zo'n 100 km ten zuiden van Johannesburg, dus we moesten een ruime 150 km overbruggen (de afstandsmaat is hier ook meter en kilometer (geen inch en mijl en zo), maar ze rijden dan wel weer links). Etienne wilde vermijden dat we in de file zouden komen te staan ter hoogte van Johannesburg, dus hij gaf plankgas. Op de provinciale weg (een weg met slechte markering, af en toe een kuil, en geen vangrail, wel veel heuvels) werd door Jannet een maximumsnelheid van 170 km/u geconstateerd. Gelukkig reed hij gemiddeld zachter. Voor ons bangepoeperds was het wel af en toe billenknijpen geblazen.
Om 7.20 kwamen we in het huis van Cornia, de dochter van Etienne en Trudie, aan. Zij woont in een flat aan de Van Der Hoff Road, een vrij drukke weg, met haar twee kinderen. Danie en Hernu, haar broers en zonen van Etienne, wonen in het zelfde flattenblok, vlakbij. Voor wie exact de locatie wil weten: -25.721866 graden Zuiderbreedte, 28.158721 Oosterlengte (de link is naar maps.google.com, het precieze punt is het derde bruine flatblok, aan de linkerkant daarvan verblijven wij).

We zaten al een tijdje uit te kijken wanneer we naar Pretoria konden gaan. Etienne had al wat mensen gebeld, en Gerrit ook, of we ergens konden blijven, maar dat bleek toch lastig. De mensen uit Pretoria die we op de conferentie hadden gesproken (stuk voor stuk aardige mensen) bleken vaak geen ruimte te hebben, of waren aan het verbouwen, etc. Maar nu was er gelukkig een mogelijkheid: Cornia ging met haar ouders Etienne en Trudie een week vakantie houden, bij Durban aan de oostkust.
En zo kan het dat we nu hier op bed liggen, en onze slaap in proberen te halen. Maar niet voordat Gerrit eerst op zijn laptop heeft uitgevogeld of er misschien draadloze netwerken in de buurt zijn. En jawel hoor, Wlan-Ap is zo vriendelijk om onbeveiligd te wezen, en mij de gelegenheid te geven bij hem digitaal in te breken. Bij dezen bedankt! In Koppies konden we slechts via een inbelverbinding op internet, vandaar ook dat we nog niet veel foto’s op de blog hebben gezet (vier foto’s erop zetten kostte een half uur). Nu we in de beschaafde wereld zijn, hopen we dat meer te doen. Hoewel dit verblijf slechts twee weken gaat duren, want daarna gaan we naar de bijbelschool van Barberton. Dit was ‘wonderlik’ dat de rector van die school en zijn vrouw de nacht van dinsdag op woensdag bij ons hebben overnacht. Zij waren op doorreis naar hun kinderen, en wilden graag met ons kennismaken. Het zijn heel hartelijke mensen.

Onze plannen voor Pretoria zullen we vandaag nader vorm gaan geven. In elk geval heeft Jannet drie opties: 1) naar het hospice van Tshwane Leadership Foundation, zoals eerst de bedoeling was; 2) meelopen met Tommy Gray, een internist die ook op de groeikonferensie was; 3) meelopen met Attie Mulder, een keel-neus-oor-arts. Gerrit heeft nog geen predikant gevonden, die bereid is om zich over hem te ontfermen. Ds. Johan Botha van de Evangelies Gereformeerde Kerk ‘Wonderboom’ is een optie. Dat is in elk geval de kerk waar we zondag naar toe hopen te gaan, en dan kan ik nader met de dominee spreken, naar ik hoop. In ieder geval wil ik een aantal christenen bezoeken, die veel van God hebben gekregen, en veel hebben meegemaakt, veel vrucht op hun werk hebben, als daar zijn Piet Otto, Perold de Beer en Francois Carr. Mijn gebed is dat Handelingen 1:8 werkelijkheid wordt in mijn leven. Ik strek mij daarnaar uit, om eerlijk te zijn ben ik enigszins ongeduldig om die kracht te ontvangen.

Nog steeds in Koppies

19-09-08

Een week geleden liepen we nog rond in Düsseldorf en moesten we de vliegangsten nog gaan doorstaan (Jannet) en nu praat ons al een biekie Afrikaans. Gewoon doen, dan gaan het vanself. Dit berichtje wordt getikt in de schaduw van het prieel, en we gaan het dan bij Etienne en Trudy op de weblog opladen.

Bezoek
We zijn nog een keer naar de Kwakwatsi-uitreik geweest, en de dag daarop kwam de evangelist, Joseph Chauke, ons bezoeken. We hadden al lekkere koekjes gekocht, en wachtten op zijn komst. Hij zou komen tussen 10 en 11, een gewone manier om een tijdstip af te spreken. Om half elf kwam hij, met drie andere zwarte mannen onze tuin binnenrijden (ja, dat kan makkelijk ;-)). We wilden in het prieeltje gaan zitten, maar dat vonden de mannen te koud, terwijl ze drie keer zoveel kleren aanhadden als wij. Dus dronken we in de zon thee, en praatten we over Zuid-Afrika, Nederland en de geestelijke toestand in beide landen. Ze waren verbaasd over het gebrek aan ruimte en gebrek aan zon en een echt regenseizoen. Het was een mooi bezoek. Terwijl we afsloten met een kringgebed, kwam Isabel, de vrouw die ons vaak van hot naar her rijdt, mij op de schouder tikken en vertelde dat ik ’s middags naar de kliniek kon gaan.

De kliniek
De kliniek is een onderdeel van de regering. Er werken alleen maar zusters, één keer in de week komt de dokter en de tandarts. Die zusters doen alles, van acute hulp tot bevallingen en van infusen aanleggen tot voorlichting geven. Ze krijgen veel cursussen en hebben erg goede protocollen. De middag dat ik er was, zagen we vooral kinderen. Sommige kwamen met hun moeder en andere met hun oma. Sinds kort hebben ze hier ook kinderbijslag, maar dat stimuleert erg jonge meisjes (al vanaf 11 jaar!) om kinderen te krijgen, die aan oma te geven en zelf het geld te gebruiken, waardoor de kinderen vaak niet genoeg te eten krijgen. De voorlichting aan elke moeder was ongeveer hetzelfde, maar de zuster leek ook aan het eind van de dag niet verveeld in het geven ervan.

Een gedeelte van de kliniek

De volgende ochtend zagen we veel controlepatiënten voor diabetes (suikerziekte) en hypertensie (hoge bloeddruk). Veel van de mensen gaven ook veel andere klachten aan, volgens de zuster om veel verschillende medicijnen te krijgen. Maar als ze op 10 verschillende plaatsen pijn aangeven, krijgen ze alsnog maar alleen paracetamol… Er werd veel geadviseerd om af te vallen, maar dat is niet gewenst, want dan denkt men dat je HIV/AIDS hebt… Die ziekte is een groot taboe hier, zoals kanker dat bij ons geweest is. Jonge meisjes en vrouwen willen niet testen omdat ze nog kinderen (en geld) willen krijgen, en als er wel getest wordt krijgen ze eerst voorlichting en moeten ze toestemming geven. De dossiers gaan op slot en ze moeten het zelf aan de omgeving vertellen, maar door het taboe doen ze dat vaak niet, en gaan gewoon weer naar echtgenoot toe. Er wordt ook veel voorlichting gegeven over het overdragen van HIV tijdens zwangerschap/geboorte/borstvoeding. Ook TBC is hier een groot probleem. Gelukkig is hier meer openheid over en de zusters merken dat de voorlichting aan het doordringen is in de bevolking. Voor mij was het bijzonder om mee te maken: heel veel mensen, zeer korte anamnese (vraaggesprek over de klachten) en lichamelijk onderzoek en een andere manier van nadenken van de mensen. Andere mensen lopen in en uit, en terwijl een vrouw op de bank klaarligt voor een uitstrijkje wordt eerst rustig een voorraad tupperware bekeken, en terwijl ze bezig was, nam ze ook even de mobiele telefoon op. De zuster met wie ik meeliep is blank, en dat zorgt weer voor andere problemen, want als er ook maar de kleinste verdenking is dat ze één van de weinige blanke patiënten voortrekt, en die verdenking is er snel, kan ze zomaar haar baan kwijt zijn. Ik mag er niets doen, dus het was op den duur wel een beetje saai. Ik zal de ervaring echter niet snel vergeten!

Biduur
Woensdagavond was er biduur in de kerk, zoals elke woensdag. Wij zaten er keurig om half zeven, alleen… Pas om zeven uur gingen we (met drie mannen van de gemeente) beginnen. Gelukkig waren we nog niet weggegaan, want het was heel bijzonder om zo intensief te bidden. We baden voor de groeiconferentie, voor de Kwakwatsi-uitreik en voor een man in de gemeente die zwaar depressief is). We werden thuisgebracht door Dawie en hij bleef nog even wat koeldrank (frisdrank, cola) drinken. We hadden een mooi gesprek over geestelijke dingen en kwamen wat meer te weten over zijn leven. Hij heeft een grote plaats (soort ranch) van 2000 hectare met vooral vee en nodigde ons voor de volgende dag uit om bij hem te komen kuier, we namen die uitnodiging graag aan!

Dawie
’s Ochtends was Gerrit met Dawie bij de garage en Jannet in de kliniek bezig. Daarna gingen we naar zijn huis (met twee woonkamers en een grote keuken, heerlijk) en proefden voor het eerst biltong, rauw gezouten vlees. Voor hun is dat een grote lekkernij, vooral het vet. Wij vonden het wel lekker, maar het vet kon Jannet niet zo bekoren. Dat mocht het kleine waakhondje opeten. Ze hebben hier allemaal wel honden om te waken die buiten blijven, maar die kunnen vergiftigd worden en zo’n klein hondje kan de boel dan nog van binneuit bewaken. We reden daarna op twee Quads (ik achterop terwijl Gerrit reed) naar een braaiplaats aan de rivier, waar Dawie een paar hele banen heeft aangelegd voor de Quads. Een hele dag die dingen huren kost maar 100 rand (zo’n 10 euro). We aten, samen met een andere man en zijn zoontje, heerlijk braaivlees, met onze handen, temidden van het weidse Afrikaanse landschap. We genoten. Toen de vriend weer weg was, gingen we een stuk van de Quadbaan rijden. Het is een mooi ding, maar voor Jannet was het wel een beetje zwaar om korte bochten te nemen, je moet hard trekken om te sturen! Als de weg recht is kun je lekker snel (50 km/uur, hij kan max 110, maar dat is voor ons nog een beetje te snel!), maar in de bochten met rul zand moet je wel zachter gaan. Op een gegeven moment kwamen we obstakels (steile hellingen) tegen, die Gerrit wel durfde te proberen. Jannet stapte maar even af… We reden langs de rivier, heel mooi. Na de Quadbaan reden we naar de maisvelden (waar het mais was gemaaid) waar de koeien van Dawie staan, om te kijken of er eentje misschien net aan het kalven was. We zagen wel kalfjes die die nacht geboren waren en ook koeien die bijna begonnen, maar niet de echte actie. Echt helemaal onder het stof en uitgeput maar tevreden kwamen we weer thuis aan. Geerten en Marleen, we willen het graag met jullie nog een keer beleven, en dan niet te veel aandacht voor de koeien hè ;-)

Jannet op dreef

Stoere boere an die braaivleis

Gerrit deinst voor geen obstakel terug

Samen op de Quad

Inkomen in Koppies

Inmiddels zijn we hier een paar dagen en we hebben het goed naar ons zin. We verblijven in een huis met een hele grote tuin en een hele rare grasgeur, aan de rand van Koppies. De eigenaars van het huis zijn nu in Duitsland, dus we hebben het helemaal voor onszelf. Om het huis is een hek met stroomdraad, en we moeten het alarm aanzetten als we weggaan. We worden goed geïnstrueerd over veiligheidszaken, en tot nu toe gaat het ok.

Het huis van de buitenkant

Er is ook een waakhond die eigenlijk Leeuwkie heet, maar die wij maar Bello hebben genoemd. Hij schikt zich in zijn lot.

Het weer is prachtig, onbewolkt, zonnetje, beetje wind. Het is wel droog. Dat voelen we aan onze huid, ogen en lippen. Een raar idee dat het nog maar lente is. Met dit weer zouden we in Nederland in de zomer in onze handjes knijpen. Verder zijn er veel vogels om het huis heen, veel soorten die we niet kennen.
Tussen de middag eten we warm (boerekos) bij Etienne en Trudie, dat smaakt prima! Zij wonen helemaal aan de andere kant van het dorp. Maar het is niet zover, dat we het niet kunnen belopen.
We zijn nu twee keer naar de winkels gegaan en hebben wat spulletjes gekocht. Als je gaat inpakken denk je dat je alles moet meenemen, maar hier hebben ze veel en goede artikelen. We hebben ook allebei een Afrikaanse SIM-kaart, en dus ook Afrikaanse nummers. Die van Gerrit is +27840325683 en die van Jannet +27840325687. We ontvangen graag berichtjes vanuit Nederland!
Jannet heeft al twee keer auto gereden (Gerrit: en dat ging best goed). Dat is niet alleen aan de linkerkant van de weg rijden, maar ook met je linkerhand schakelen. En even wennen aan de verkeersregels hier (wie het eerst stopt bij een kruispunt mag het eerst rijden).
Gisteravond zijn we naar de Kwakwatsi-uitreik geweest, een tent in de "swartwoonbuur" waar deze week elke avond gepreekt wordt. Er is veel en luide muziek, veel halleluja's en amen's, en we hebben vrolijk gedanst. Maar er is ook echte vreugde en toewijding voor God. Komende week is er een groeikonferensie in Koppies (waar ook de bekende en bejaarde dr Willie Marais komt spreken), en dan krijgen we ook gezelschap in ons huis. Als het goed is komen er dan ook mensen uit Pretoria, en kunnen we misschien met hen mee daarheen terug rijden en daar blijven slapen. Dat weten we dus pas op het laatste moment, maar ach, we hebben tijd zat en anders blijven we wat langer in Koppies. We verwachten in ieder geval een hoop van de groeikonferensie. Wat we willen leren de komende tijd is hoe je beter kunt bidden, dat is: meer echt contact met God en meer zekerheid van verhoring.
We hebben allebei al bijna de gelegenheid gehad om iets met onze studies te doen, maar dat werd toch afgeblazen. Gerrit kon met Etienne mee op een pastoraal huisbezoek, maar dat viel tegelijkertijd met de tentsamenkomst. Jannet kon vandaag in de kliniek kijken en zat keurig om acht uur voor het hek te wachten (was al om zeven uur op, terwijl Gerrit nog lekker sliep), maar het bleek dat er nog geen toestemming voor was. Toen hebben we lekker gelezen in de tuin. We wachten rustig af tot de volgende gelegenheid. Wanneer we geen zin hebben om te lezen, maken we puzzeltjes. Eigenlijk betekent dat voor Jannet dat ze fijn kan kleuren in haar Japanse puzzelboekje, en voor Gerrit dat hij zijn hersens breekt op de crypto's sterretje 3.

Allerhartelijkste groetjes,

Jannet en Gerrit

Aangekomen in Koppies

Beste lui,

Wij zijn hier om 13.00u aangekomen in Koppies. Geen problemen ondervonden!
Nu gaan we naar onze verblijfplaats, een heel huis ;-)

Nader bericht volgt, maar ze hebben hier internet via telefoontikken, dus lange berichten zullen het even niet worden.

Gr

Aangekomen op Caïro

Hallo allemaal!!

Op dit moment (21.19, avond van 12/09) zitten we gezellig op Caïro Airport. Het eerste deel van de reis is voorspoedig verlopen. We hebben de helft in uren erop zitten. We gingen van bus naar trein naar vliegtuig naar bus, twee keer een poging gedaan Egypte binnen te komen, en toen moesten we naar een andere balie, en werden we met een bus naar de plaats gebracht waar we nu kunnen wachten.

En we kunnen hier ook zo maar op internet met de laptop. Is dat niet mooi?

Jannet zegt: het wordt meteen een beetje meer thuizig, met je eigen email.

Allemaal mannen in lange witte jurken met baarden komen hier voorbij gestapt, op mooie slippers (geen Teva-sandalen, zeg ik zo gauw even).

We zijn vol goede moed, op naar het volgende traject: 01.40 vanaf Gate 6 naar Johannesburg.

Tot het volgende bericht!

Vertrek

Aanstaande vrijdag is het dan zover: we zullen vertrekken naar Zuid-Afrika.
De hazewindhond onder de treinen, de zilveren ICE, zal ons naar Düsseldorf Hauptbahnhof (Dld.) brengen, vanwaar we over zullen stappen op de trein naar Düsseldorf Flughafen.

Op dat vliegveld stappen we omstreeks het midden van de middag in de Airbus 320 van Egypt Air, die ons naar Caïro draagt, waar we enige verpozing zullen genieten. Om daarna onze reis nachtelijk te vervolgen met een Airbus 330, eveneens Egypt Air, richting het Zuid-Afrikaanse Johannesburg. Alwaar we rond de klok van kwart voor 10 's morgens aankomen, en we door Etienne en Trudy zullen worden opgehaald.

De details van de reis zijn:

- 07.32 vertrek ICE vanaf Utrecht CS
- 09.20 aankomst ICE op Düsseldorf Hbf

- 15.20 vertrek Airbus 320 vanaf Düsseldorf International Airport
- 19.50 aankomst op Caïro International Airport

- 01.40 vertrek Airbus 330 vanaf Caïro International Airport
- 09.40 aankomst op OR Tambo International Airport van Johannesburg

Netto is de vliegreis 12,5 uur. Al met al zullen we van Nieuwegein naar Koppies wel zo'n 30 uur onderweg zijn. De afstand is 5820 mijl, dus zo'n 9300 km.