Nog steeds in Koppies

19-09-08

Een week geleden liepen we nog rond in Düsseldorf en moesten we de vliegangsten nog gaan doorstaan (Jannet) en nu praat ons al een biekie Afrikaans. Gewoon doen, dan gaan het vanself. Dit berichtje wordt getikt in de schaduw van het prieel, en we gaan het dan bij Etienne en Trudy op de weblog opladen.

Bezoek
We zijn nog een keer naar de Kwakwatsi-uitreik geweest, en de dag daarop kwam de evangelist, Joseph Chauke, ons bezoeken. We hadden al lekkere koekjes gekocht, en wachtten op zijn komst. Hij zou komen tussen 10 en 11, een gewone manier om een tijdstip af te spreken. Om half elf kwam hij, met drie andere zwarte mannen onze tuin binnenrijden (ja, dat kan makkelijk ;-)). We wilden in het prieeltje gaan zitten, maar dat vonden de mannen te koud, terwijl ze drie keer zoveel kleren aanhadden als wij. Dus dronken we in de zon thee, en praatten we over Zuid-Afrika, Nederland en de geestelijke toestand in beide landen. Ze waren verbaasd over het gebrek aan ruimte en gebrek aan zon en een echt regenseizoen. Het was een mooi bezoek. Terwijl we afsloten met een kringgebed, kwam Isabel, de vrouw die ons vaak van hot naar her rijdt, mij op de schouder tikken en vertelde dat ik ’s middags naar de kliniek kon gaan.

De kliniek
De kliniek is een onderdeel van de regering. Er werken alleen maar zusters, één keer in de week komt de dokter en de tandarts. Die zusters doen alles, van acute hulp tot bevallingen en van infusen aanleggen tot voorlichting geven. Ze krijgen veel cursussen en hebben erg goede protocollen. De middag dat ik er was, zagen we vooral kinderen. Sommige kwamen met hun moeder en andere met hun oma. Sinds kort hebben ze hier ook kinderbijslag, maar dat stimuleert erg jonge meisjes (al vanaf 11 jaar!) om kinderen te krijgen, die aan oma te geven en zelf het geld te gebruiken, waardoor de kinderen vaak niet genoeg te eten krijgen. De voorlichting aan elke moeder was ongeveer hetzelfde, maar de zuster leek ook aan het eind van de dag niet verveeld in het geven ervan.

Een gedeelte van de kliniek

De volgende ochtend zagen we veel controlepatiënten voor diabetes (suikerziekte) en hypertensie (hoge bloeddruk). Veel van de mensen gaven ook veel andere klachten aan, volgens de zuster om veel verschillende medicijnen te krijgen. Maar als ze op 10 verschillende plaatsen pijn aangeven, krijgen ze alsnog maar alleen paracetamol… Er werd veel geadviseerd om af te vallen, maar dat is niet gewenst, want dan denkt men dat je HIV/AIDS hebt… Die ziekte is een groot taboe hier, zoals kanker dat bij ons geweest is. Jonge meisjes en vrouwen willen niet testen omdat ze nog kinderen (en geld) willen krijgen, en als er wel getest wordt krijgen ze eerst voorlichting en moeten ze toestemming geven. De dossiers gaan op slot en ze moeten het zelf aan de omgeving vertellen, maar door het taboe doen ze dat vaak niet, en gaan gewoon weer naar echtgenoot toe. Er wordt ook veel voorlichting gegeven over het overdragen van HIV tijdens zwangerschap/geboorte/borstvoeding. Ook TBC is hier een groot probleem. Gelukkig is hier meer openheid over en de zusters merken dat de voorlichting aan het doordringen is in de bevolking. Voor mij was het bijzonder om mee te maken: heel veel mensen, zeer korte anamnese (vraaggesprek over de klachten) en lichamelijk onderzoek en een andere manier van nadenken van de mensen. Andere mensen lopen in en uit, en terwijl een vrouw op de bank klaarligt voor een uitstrijkje wordt eerst rustig een voorraad tupperware bekeken, en terwijl ze bezig was, nam ze ook even de mobiele telefoon op. De zuster met wie ik meeliep is blank, en dat zorgt weer voor andere problemen, want als er ook maar de kleinste verdenking is dat ze één van de weinige blanke patiënten voortrekt, en die verdenking is er snel, kan ze zomaar haar baan kwijt zijn. Ik mag er niets doen, dus het was op den duur wel een beetje saai. Ik zal de ervaring echter niet snel vergeten!

Biduur
Woensdagavond was er biduur in de kerk, zoals elke woensdag. Wij zaten er keurig om half zeven, alleen… Pas om zeven uur gingen we (met drie mannen van de gemeente) beginnen. Gelukkig waren we nog niet weggegaan, want het was heel bijzonder om zo intensief te bidden. We baden voor de groeiconferentie, voor de Kwakwatsi-uitreik en voor een man in de gemeente die zwaar depressief is). We werden thuisgebracht door Dawie en hij bleef nog even wat koeldrank (frisdrank, cola) drinken. We hadden een mooi gesprek over geestelijke dingen en kwamen wat meer te weten over zijn leven. Hij heeft een grote plaats (soort ranch) van 2000 hectare met vooral vee en nodigde ons voor de volgende dag uit om bij hem te komen kuier, we namen die uitnodiging graag aan!

Dawie
’s Ochtends was Gerrit met Dawie bij de garage en Jannet in de kliniek bezig. Daarna gingen we naar zijn huis (met twee woonkamers en een grote keuken, heerlijk) en proefden voor het eerst biltong, rauw gezouten vlees. Voor hun is dat een grote lekkernij, vooral het vet. Wij vonden het wel lekker, maar het vet kon Jannet niet zo bekoren. Dat mocht het kleine waakhondje opeten. Ze hebben hier allemaal wel honden om te waken die buiten blijven, maar die kunnen vergiftigd worden en zo’n klein hondje kan de boel dan nog van binneuit bewaken. We reden daarna op twee Quads (ik achterop terwijl Gerrit reed) naar een braaiplaats aan de rivier, waar Dawie een paar hele banen heeft aangelegd voor de Quads. Een hele dag die dingen huren kost maar 100 rand (zo’n 10 euro). We aten, samen met een andere man en zijn zoontje, heerlijk braaivlees, met onze handen, temidden van het weidse Afrikaanse landschap. We genoten. Toen de vriend weer weg was, gingen we een stuk van de Quadbaan rijden. Het is een mooi ding, maar voor Jannet was het wel een beetje zwaar om korte bochten te nemen, je moet hard trekken om te sturen! Als de weg recht is kun je lekker snel (50 km/uur, hij kan max 110, maar dat is voor ons nog een beetje te snel!), maar in de bochten met rul zand moet je wel zachter gaan. Op een gegeven moment kwamen we obstakels (steile hellingen) tegen, die Gerrit wel durfde te proberen. Jannet stapte maar even af… We reden langs de rivier, heel mooi. Na de Quadbaan reden we naar de maisvelden (waar het mais was gemaaid) waar de koeien van Dawie staan, om te kijken of er eentje misschien net aan het kalven was. We zagen wel kalfjes die die nacht geboren waren en ook koeien die bijna begonnen, maar niet de echte actie. Echt helemaal onder het stof en uitgeput maar tevreden kwamen we weer thuis aan. Geerten en Marleen, we willen het graag met jullie nog een keer beleven, en dan niet te veel aandacht voor de koeien hè ;-)

Jannet op dreef

Stoere boere an die braaivleis

Gerrit deinst voor geen obstakel terug

Samen op de Quad